Przy celiakii dieta bezglutenowa nie jest modą ani wyborem — to jedyne skuteczne leczenie. Wyklucza się pszenicę i jej odmiany (orkisz, kamut, samopszę, płaskurkę), żyto, jęczmień i pszenżyto. I tu zaczynają się schody, bo gluten trafia do produktów, w których nikt by się go nie spodziewał.
Owies — osobna sprawa
Zwykły owies jest zwykle zanieczyszczony glutenem już na etapie uprawy, młyna lub pakowania. Osoby z celiakią mogą sięgać wyłącznie po certyfikowany owies bezglutenowy. Co ważne: nawet certyfikowany owies u części osób nadal wywołuje dolegliwości, dlatego wprowadza się go ostrożnie i obserwuje reakcję.
Zanieczyszczenie krzyżowe — cichy sabotażysta
Do zanieczyszczenia dochodzi w zakładzie (wspólny młyn, wspólna hala pakowania), w sklepie (rozsypana mąka przy produktach bezglutenowych) i we własnej kuchni. To dlatego u części osób objawy utrzymują się mimo „bezglutenowej” diety.
- osobna deska, nóż i toster wyłącznie do produktów bezglutenowych
- produkty bezglutenowe trzymane wyżej niż mąka pszenna (okruchy spadają)
- osobne masło i dżem — nie „pożyczaj” noża z chleba pszennego
- kupuj produkty w zamkniętych opakowaniach jednostkowych
- uważaj na sosy, wędliny, przyprawy w mieszankach i produkty „na kruchym spodzie”
🔍 Etykieta: szukaj oznaczenia „bezglutenowy” lub symbolu przekreślonego kłosa. Zapis „może zawierać gluten” oznacza ryzyko zanieczyszczenia i przy celiakii lepiej takiego produktu unikać.
Co jeść bez obaw
- naturalnie bezglutenowe zboża: ryż, komosa ryżowa, gryka, proso, amarantus, kukurydza
- mąki: migdałowa, kokosowa, z ciecierzycy, gryczana (certyfikowana)
- nasiona i orzechy w naturalnej postaci
- wszystkie świeże warzywa, owoce, mięso, ryby, jaja, strączki
W naszym sklepie znajdziesz kategorię bezglutenowe, a przy każdym produkcie pełny skład — bo przy celiakii to właśnie skład, a nie nazwa produktu, decyduje o bezpieczeństwie.
Źródła: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej PZH — celiakia i dieta bezglutenowa (organizacja kuchni, czytanie etykiet).